สงสัยกันมั้ยครับว่า เวลาคนเชียร์หุ้นชอบบอกว่า ซื้อเลยๆ หุ้นตัวนี้พื้นฐานดี แล้วพื้นฐานดีคืออะไร?
สำหรับผม พื้นฐานดี แบ่งเป็น2แบบ
สำหรับผม พื้นฐานดี แบ่งเป็น2แบบ
1. ดีแบบค่อนข้างยาวนานหรือ ดีแบบมี DCA(durable competitive advantage)
2. ดีชั่วคราว (cyclical stock)
สำหรับผมหุ้นทั้ง2แบบมีข้อดีข้อเสียต่างกัน แต่เรื่องสำคัญคือเราต้องแยกหุ้น2แบบนี้ให้ได้ ถ้าเราแยกหุ้น2แบบนี้ออกมาได้ โอกาสที่เราจะเจ๊งหุ้นก็ลดลง50%แล้ว
หุ้นดีแบบมี DCA
ปกติแล้วการที่เราจะดูความแข็งแกร่งของกิจการนั้น เราต้องเข้าใจเรื่องbiz model และเข้าใจเรื่อง 5 forces model
แต่เรื่องพวกนี้กว่าจะเข้าใจต้องใช้ประสบการณ์เข้าช่วย ดังนั้น ผมมีสูตรลัดในการดูหุ้นพื้นฐานดีโดยมีจุดชี้วัดง่ายๆ 3 อย่างคือ
1.รายได้โต
รายได้ คือตัวบ่งบอกถึงความเก่งของบริษัท
รายได้ของกิจการพวกนี้ควรจะโตทุกปี หรือติดต่อกันอย่างน้อย 3ปี
สำหรับผมแล้วต่อให้ชื่อบริษัทดีหรือแบรนด์ดีขนาดไหน ถ้ารายได้ไม่โต ผมนับเป็นหุ้นพื้นฐานไม่ดีหมด
เพราะรายได้คือตัวบอกว่าเราขายของได้รึเปล่า สินค้าต่อให้ชื่อติดหูขนาดไหนถ้าขายไม่ได้ก็ไม่มีประโยชน์
ถ้าจะมาทรงbrandดีแต่รายได้ตันๆไม่โตแล้ว ผมคิดว่าเหมือนทีมฟุตบอลที่ยิงประตูไม่ได้เอาแต่อุด มีโอกาสแค่เสมอกับแพ้
ถ้าบริษัทยังหาวิธีทำให้ตัวเองโตต่อไม่ได้เราก็ไม่ควรไปยุ่งกับบริษัทพวกนี้
2. กำไรโต
กำไรเป็นตัวบ่งบอกว่าบริษัทนั้นมีการจัดการดีแค่ไหน
บริษัทที่ดีกำไรควรจะโตทุกปี หรือติดต่อกันอย่างน้อย 3 ปี โตขั้นต่ำ 10-15% บริษัทยิ่งโตสมูทยิ่งแสดงว่าบริษัทนั้นเก่ง
จะมาโตแบบปีที่ 1 +10% ปี ที่ 2 -5% ปีที่ 3 +20% แบบนี้ผมคิดว่าเป็นบริษัทที่ไม่ดีเท่าไหร่
เพราะกำไรที่ไม่สมูทบ่งบอกถึงจุดอ่อนอะไรซักอย่างของบริษัท เช่น ต้นทุนสินค้ามีความอ่อนไหวมาก ทำให้กำไรขั้นต้นผันผวน หรือไม่สามารถคุมค่าใช้จ่ายในการขายและการบริหารได้ทำให้กำไรไม่โตเท่าที่ควร
จริงๆแล้วสำหรับผมกำไรสำคัญกว่ารายได้และสำคัญกว่า ratio อื่นๆ
เพราะถ้ากำไรโตอย่างมั่นคง ย่อมแสดงถึงความแข็งแกร่งของบริษัท ส่วนตัวเลขอย่างอื่นที่(เราคิดว่า)ไม่ดีอาจเกิดจากbusiness modelหรือกลยุทธของบริษัท
ปันผลโต
ปันผลคือตัวบ่งบอกคุณภาพของกำไร และบ่งบอกคุณภาพของกิจการ
บริษัทที่ปันผลออกมาได้แปลว่าบริษัทนั้นมีเงินสดเหลือ บริษัทที่กระแสเงินสดดีเท่านั้นถึงจะปันผลออกมาได้จำนวนมาก
กิจการบางกิจการถึงแม้จะรายได้โต กำไรโต แต่ก็ไม่สามารถปันผลออกมาได้มาก เพราะต้องเอาเงินสดไปลงทุนต่อ
ตรงนี้มีรายละเอียดต้องขยายความคิดหน่อย
บริษัทจะมี 2 แบบคือ
1. เอาเงินไปลงทุนต่อในช่วงgrowth stageของกิจการ แต่สุดท้ายเมื่อหมดช่วงการลงทุนแล้วจะมาสามารถปันผลออกมาได้เยอะเนื่องจากไม่ต้องลงทุนเพิ่มแล้ว
เช่น กิจการโรงพยาบาล การลงทุนหนักมีแค่ค่าตึกและอุปกรณ์ ที่เหลือก็จะไม่ค่อยมีการลงทุนหนักๆแล้ว
ดังนั้นหลังจากนี้ถ้าไม่ได้ขยายกิจการอะไร ก็จะมีกระแสเงินสดปันผลออกมาได้มาก บางบริษัทสามารถปันผลออกมาได้ 80% ของกำไรสุทธิ ก็ยังสบาย
ถ้าแบบนี้ถือว่าเป็นการปันผลน้อยที่ OK
2. บ. ที่ต้องใช้เงินสดลงทุนตลอดเวลา แบบนี้ก็จะสามารถปันผลออกมาได้น้อยกว่าบริษัทแบบแรก
3 หลักนี้เป็นหลักง่ายๆในการดูว่าบริษัทมีพื้นฐานที่ดีหรือไม่
แต่แน่นอนว่า ถ้าเราอยากจะเก่งกว่านี้ เราต้องศึกษาเรื่องbusiness modelของบริษัท และ5forces modelด้วย ซึ่งผมจะมาเขียนภายหลังครับ
และเนื่องจากกลัวบทความจะยาวเกินไปผมขอเขียนเรื่องหุ้นดีชั่วคราวในตอนหน้าครับ