ช่วงนี้ก็เป็นช่วงที่บจ.ค่อยๆประกาศผลประกอบการQ1 ถ้าเราใช้พื้นฐานก็ต้องอ่านงบใช่ไหมครับ ทีนี้ไอ้การอ่านงบนี่จะว่าง่ายก็ง่าย จะว่ายากก็ยาก
สมัยเริ่มลงทุนใหม่ๆพอถามเรื่องอ่านงบรุ่นพี่ก็จะแนะนำหนังสือสอนอ่านงบของพวกที่เรียนบัญชีมาให้ ซึ่งอ่านแล้วก็ได้ความรู้อยู่ เพียงแต่ว่ามันเป็นความรู้ที่ว่าสิ่งๆนั้นในงบเรียกว่าอะไร แต่ไม่สามารถจับประเด็นเพื่อต่อยอดได้
เพราะตามตำราแล้วก็จะสอนให้ดูDE current ratio quick ratio เพื่อตรวจสอบสุขภาพของบริษัทว่าแข็งแรงมั้ย แข็งแรงแล้วยังไง ควรซื้อมั้ยหรือต้องดูอะไรต่อ
ดังนั้น ผมจะสรุปให้สั้นๆว่า ดูงบควรดูอะไรบ้าง
Auditor report สะอาด
ข้อนี้คือข้อที่ต้องดูข้อแรก ต่อให้กำไรดีขนาดไหนถ้าผู้สอบชี้ให้เห็นว่ามีเหตุให้สังเกตต้องระวังไว้ก่อน งบที่ดีผู้สอบบัญชีจะให้เป็นข้อสรุปแบบไม่มีเงื่อนไข แต่ถ้ามีปัญหาผู้สอบบัญชีอาจเขียนว่าไม่แสดงความคิดเห็น หรือแสดงความคิดเห็นว่าไม่ถูกต้องเราก็ไม่ควรไปยุ่งกับหุ้นพวกนี้
ทริคคือปกติหน้าauditor reportของบริษัทที่ไม่มีปัญหาจะเขียนสั้นๆ อ่านเข้าใจง่าย แต่ถ้ามีปัญหาจะเขียนยาวมากกกกกก ถ้าเห็นว่าauditor reportเขียนหลายหน้าให้เดาไว้ก่อนเลยว่าน่าจะมีปัญหา
1. รายได้โต กำไรโต กำไรสำคัญที่สุด หุ้นที่จะไปได้ไกลกำไรต้องเพิ่มขึ้นอย่างน้อย20% และจะยิ่งแข็งแกร่งเมื่อรายได้โตด้วย ที่สำคัญมากกว่ารายได้โตกำไรโตคือต้องโตกว่าที่คาด เราจะเห็นว่าบางครั้งเราเขอหุ้นรายได้โต กำไรโต แต่หุ้นไม่วิ่ง หรือบางครั้งหักหัวลงด้ว
นั่นก็เพราะว่าบริษัทอาจโตจริง แต่โตน้อยกว่าที่คาดการไว้ และหุ้นบางตัววิ่งแรงมากๆหลังงบออก เพราะสามารถทำกำไรมากกว่าที่คาดการณ์ไว้มาก
2. นั่นก็เพราะว่าบริษัทอาจโตจริง แต่โตน้อยกว่าที่คาดการไว้ และหุ้นบางตัววิ่งแรงมากๆหลังงบออก เพราะสามารถทำกำไรมากกว่าที่คาดการณ์ไว้มาก นั่นก็เพราะว่าบริษัทอาจโตจริง แต่โตน้อยกว่าที่คาดการไว้ และหุ้นบางตัววิ่งแรงมากๆหลังงบออก เพราะสามารถทำกำไรมากกว่าที่คาดการณ์ไว้มาก
ดังนั้น กำไรที่โตขึ้นมาต้องไม่ใช่กำไรที่เกิดขึ้นครั้งเดียว เช่น การขายที่ดิน การขายค่าเงิน หรือถ้าเป็นกลุ่มที่รับรู้รายได้จากbacklog เช่น รับเหมาหรืออสังหา ก็ต้องมีภาพของกำไรในอนาคตให้เห็นว่าจะโตขึ้นยังไง
3. กำไรขั้นต้นและค่าใช้จ่ายในการบริหารต้องไม่ได้ดีขึ้นไตรมาสเดียว บางครั้งกำไรอาจโตจาการที่ต้นทุนสินค้าลด หรือค่าใช้จ่ายบริหารลด แต่นั้นต้องไม่ใช่การลดแค่ครั้งเดียว ต้องเป็นการลดที่จะแสดงว่าจะมีผลต่อไตรมาสต่อๆไปด้วย
4. มีค่าเสื่อมที่มีมูลค่าสูงกำลังจะหมดหรือไม่ ในบางธุรกิจค่าเสื่อมบางตัวตัดหมดแล้วหมดเลย ไม่ต้องซื้อใหม่มาทดแทน เช่นอาคารสำนักงาน ถ้าค่าเสื่อมพวกนี้หมดไปจะทำให้กำไรไตรมาสที่เหลือโตขึ้นอย่างก้าวกระโดด
5. ภาษีที่ลดหรือที่จ่ายอยู่มีโอกาสเพิ่มขึ้นหรือลดลงในอนาคตหรือไม่ บางธุรกิจได้รับการยกเว้นภาษี หรือภาษีที่ได้รับการยกเว้นจะต้องกลับมาจ่ายเต็มจำนวนแล้ว ทั้งหมดนี้มีผลต่อกำไรทั้งสิ้น ดังนั้นส่วนนี้ก็ต้องจับตาดูให้ดี
สรุปแล้ว อะไรที่มีผลต่อกำไรคือสิ่งที่เราต้องจับตาดู เพราะกำไรและคุณภาพของกำไรจะเป็นตัวผลักดันให้ราคาหุ้นพุ่งไปข้างหน้า